Quick Access


Bu Dergi DOI ve Crosscheck üyesidir


KUTADGU BİLİG`DEN HAREKETLE, ESERİN YAZILDIĞI DÖNEMDE TÜRKLERDE TAKİP EDİLEN DİL VE YAZI POLİTİKALARI
(LINGUISTIC AND WRITING POLICIES OF TURKISH SOCIETY IN THE TIME WHEN KUTADGU BILIG WAS WRITTEN )

Author : Kuanysh ZHUMABEKOV    
Type :
Printing Year : 2016
Number : 3
Page : 51-54
    


Summary

Kutadgu Bilig, Karahanlı Türkçesi'nin Divanu Lügat-it Türk'ten sonraki Türk Edebiyatı’nda İslam kültürünün özelliklerini taşıyan en büyük eserdir. Türk-İslâm tarihi açısından en önemli belgelerin başında gelen Kutadgu Bilig, İslâmî Türk edebiyatının adı bilinen ilk şair ve düşünürü Balasagun'lu Yusuf Has Hacip tarafından 1069 yılında Karahanlı Devleti'nin merkezi olan Kaşgar’da yazılmıştır. Yazar kitabını bitirince, doğu Karahanlı Hükümdarı Tabgaç Buğra Han’a sunmuş, eserdeki derin felsefeden etkilenen hükümdar da bu eserden dolayı Balasagunlu Yusuf’a Has Haciblik unvanını vermiştir. Aruz vezni ile yazılan eserde 73 bölüm, 6645 beyit ve 173 dörtlük vardır. Bazı bölümlerinde ansiklopedik bilgiler içerir. Bu eserin bugün Fergana, Viyana ve Mısır'da bulunan üç yazma nüshası vardır. Her üç nüshanın tıpkıbasımları Türk Dil Kurumu'nca yayımlanmıştır. Bu üç nüshanın karşılaştırılması ile meydana getirilen metin ve eserin günümüz Türkçesine çevirisi, Reşit Rahmeti Arat tarafından yayınlanmıştır . Didaktik bir eser olan Kutadgu Bilig`de alegorik bir anlatım vardır. Dört soyut kavram üzerine kurulan eserde aklı, adaleti, devleti ve saadeti temsil eden dört kahraman vardır. Eser, yarı hikâye ve yarı temsil tarzında yazılmıştır. Dört ana karakter arasında geçen diyaloglardan oluşan esere sembolik şahısların konuşmalarıyla tiyatro havası kazandırılmıştır. Gündoğdu adı ile bahsedilen hükümdar, “kanun ve adaleti”, Aytoldı adlı vezir “saadeti”, vezirin oğlu Ögdülmüş adlı kişi “aklı” ve Odgurmış ise “akıbeti, hayatın sonunu” temsil eder. Bu dört şahıs konuşmalarıyla devlet yönetimi, hükümdarların sorumlukları, iyilik etmenin faydaları, eğitim, evlendirme, çocuk büyütme, konuk çağırma, görgü kuralları, doğruluk, halkın yapısı, dünya ve ahiret işleri, insanlık ve dostluk gibi birçok konuda bilgi veriliyor. Buna ilgili Kemal Yavuz şöyle diyor: “Eserden öğrendiğimiz kadarıyla her türlü bilgiyi edinmek, okumak, yazmak, güzel yazı, sanat, belagat ve bütün diller ile alfabeleri bilmek, şiir yazmak, çeşitli ilimlerle uğraşmak, insan topluluklarının hayatlarını gözden geçirmek, mesleklerle ilgili durumlar ve bunların özellikleri, tıpla ilgili bilgiler yanında hesap ve hendese öğrenmek, astronomi ilmine vakıf olmak, hatta rüya tabirinden tutun da sairlerin toplumdaki durumuna kadar hemen her konuya eserinde yer vermesi Yusuf`un bilgisinin görüş açısının genişliğini ortaya koyar



Keywords
KUTADGU BİLİG

Abstract

Kutadgu Bilig is the greatest work bearing the characteristics of Islamic culture in the Turkish Literature after the Divanu Lügat-it Türk of Karahanlı Turkism. Kutadgu Bilig, who is one of the most important documents in terms of Turkish-Islamic history, was the first poet and thinker of Islamic Turkish literature written by Yasuf Has Hacip of Balasagun in Kashgar, the center of the Karahanid State in 1069. When the author finished his book, he presented the eastern Karahanlı ruler Tabgaç Buğra Han and the ruler affected by the deep philosophy at work gave the title of Has Haciblik to Balasagunlu Yusuf because of this work. The work written with Aruz vezni has 73 chapters, 6645 couplets and 173 quadrants. Some sections contain encyclopedic information. This work has three manuscripts today in Fergana, Vienna and Egypt. All three versions of the manuscripts were published by the Turkish Language Association. The comparison of these three manuscripts and the translation of the text and work to the present day Türkçesine is published by Reşit Rahmeti Arat. Kutadgu Bilig, a didactic work, has an allegorical narrative. The work, which is based on four abstract concepts, has four heroes representing wisdom, justice, state and happiness. The work is written in half-story and half-representation style. The dialogue between the four main characters has been given the theater air with the speeches of the symbolic people. The ruler mentioned by the name of Gündoğdu represents "the law and justice", the vizier "happiness" by Aytoldi, the son of the vizier Ögdulm "smart" and the "fate, the end of life". These four people give information on many topics such as state administration, the responsibilities of rulers, benefits of goodness, education, marriage, raising children, inviting guests, etiquette, truth, structure of people, world and afterlife, humanity and friendship. Kemal Yavuz says: "As far as we have learned from the work, it is possible to learn all kinds of information, to read, to write, to write beautiful letters, art, verbal and all alphabets and alphabets, to write poetry, to deal with various sciences, to watch the lives of human communities, their characteristics, their knowledge about the subject of medicine, learning of the calculus, learning of astronomy, even the dream, and putting the virtues of everybody in the work of the society until the situation in the society reveals the widest point of view of the knowledge of Yusuf



Keywords
KUTADGU BILIG WAS WRITTEN

Advanced Search


Announcements


Address :Şahinbey-Gaziantep
Telephone :+90 342 606 06 75 Fax :
Email :ssdjournal.editor@gmail.com

Web Yazılım & Programlama Han Yazılım Bilişim Hizmetleri