Quick Access


Bu Dergi DOI ve Crosscheck üyesidir


KAR AMACI GÜTMEYEN 3. SEKTÖR: TÜRKİYE’DE VAKIF ÜNİVERSİTELERİ
(NON-PROFIT 3. SECTOR: FOUNDATION UNIVERSITIES IN TURKEY )

Author : Servet ÖZKAN  ; Mehmet Münip BABUR; Süleyman ELÇİ  
Type :
Printing Year : 2021
Number : 23
Page : 192-213
    


Summary

Türkiye’de kamu ve özel sektörün yanı sıra sivil toplum alanını tanımlayan üçüncü sektör 1980’lerden itibaren büyümeye başlamıştır. Bu dönemde dünyada ve Türkiye’de başlayan neo-liberal politik ekonomik yaklaşımlar, kamu alanını daraltarak özel sektörün ve sivil toplumun gelişmesine imkân sağlamıştır. Özellikle 2000’li yıllarla birlikte, 3. sektörün kar amacı gütmeyen faaliyetleri sosyal, ekonomik ve politik alanda çok daha fazla görünür hale gelmiştir. 3. sektör, kar amacı gütmeyen, genellikle hükümet dışı yapılar ve özellikle sivil toplum kuruluşlarının oluşturduğu bir sektör olarak ön plana çıkmaktadır. Bu kuruluşlar, sistemin toplumsal, politik, ekonomik ve kültürel boyutları üzerinden sivil alanının demokrasi, haklar temelinde kamu aleyhine genişlemesini sağlamayı amaçlamaktadır. Gelişmiş demokrasilerde güçlü bir hükümet –dışı örgütlenme alanının mevcut olduğu görülmektedir. Vakıf veya başka bir adlandırmayla özel üniversiteler kar amacı gütmeme iddiasıyla kurulmuşlardır. Özellikle yükseköğrenim alanında kamunun hizmet yükünü hafifletme ve toplumu güçlendirme amacını taşımaktadır. Bu çalışma vakıf üniversitelerine odaklanarak kar amacı gütmeyen sektörün ne olduğu, nasıl ortaya çıktığı, diğer sektörlerle benzerlik ve farklılıklarının ne olduğu, vakıf üniversitelerinin bu sektörde ne tür rol oynadıkları ayrıntılı olarak ele alınacaktır. 2019 yılı itibarıyla, Türkiye’de 77 tane vakıf üniversitesinin kurulduğu görülmektedir. Bu üniversitelerin 48’i İstanbul, 12’si Ankara’da faaliyet göstermektedir. İlki 1984’te kurulan toplam 77 vakıf üniversitesinin 19 tanesi 2000 yılından önce, 58 tanesi sonra kurulmuştur. Bu durumda 2000 yılından sonra kurulanların oranı %75 dolayındadır. Vakıf üniversitelerinin 24’ünde tıp, 11’inde diş hekimliği, 9’unda eczacılık fakülteleri bulunmaktadır. Bu üniversitelerde 22.741 yabancı uyruklu öğrenci öğrenim görmektedir. Tüm yükseköğrenim sistemi içinde önemli bir yer edinen vakıf üniversiteleri kimi zaman özel sektör gibi kar amaçlı faaliyet gösterdikleri gerekçesiyle eleştirilebilmektedirler. Gerek kendi aralarında gerekse devlet üniversiteleriyle rekabet etmektedirler. Bu nedenlerle birçok açıdan olumlu –olumsuz eleştirilere muhatap olmaktadırlar. Bu çalışmada, kar amacı gütmeyen 3. Sektörün Türkiye’deki durumu, büyüklüğü ve etki durumlarının yanı sıra yükseköğrenim alanında vakıf üniversitelerinin durumu ele alınmıştır.



Keywords
Kar Amacı Gütmeyen Sektör, Vakıf (özel) üniversiteleri, Sosyal hayırseverlik, üniversite –sanayi işbirliği,

Abstract

The third sector, which defines civil society as well as the public and private sector in Turkey, has started to grow since the 1980s. The neo-liberal political economic approaches that started in the world and in Turkey during this period narrowed the public sphere and enabled the development of the private sector and civil society. Especially with the 2000s, 3. The non-profit activities of the sector have become much more visible in the social, economic and political sphere. 3. the sector stands out as a non-profit sector, usually composed of non-governmental structures and especially non-governmental organizations. These organizations aim to ensure the expansion of civil space on the basis of democracy and rights against the public through the social, political, economic and cultural dimensions of the system. A strong area of non–governmental organization appears to exist in developed democracies. Private universities by foundation or other designation are established under the pretense of not-for-profit. It is aimed at alleviating the burden of Public Service and strengthening the community, especially in the field of Higher Education. Especially since the 2000s, their numbers have increased and they have taken an important place in the structure of Higher Education. This study will focus on foundation universities, what the non-profit sector is, how it emerges, what its similarities and differences are with other sectors, and what role the foundation universities play in this sector. As of 2019, 77 foundation universities have been established in Turkey. 48 of these universities operate in Istanbul and 12 in Ankara. Of a total of 77 foundation universities, the first of which was established in 1984, 19 were established before 2000 and 58 after. In this case, the proportion of those established after 2000 is around 75%. 24 of the foundation universities are medical, 11 are dentistry, 9 are Faculty of Pharmacy. 22,741 foreign students are studying at these universities. Foundation universities, which have an important place in the whole higher education system, can sometimes be criticised for their profit-making activities, such as the private sector. They compete both among themselves and with state universities. For these reasons, they are dealing with positive –negative reviews in many ways. In this study, the nonprofit 3. The status of the sector in Turkey, its size and impact, as well as the status of foundation universities in the field of higher education are discussed.



Keywords
Non–profit sector, Foundation (private) universities, social philanthropy, university-industry cooperation,

Advanced Search


Announcements


    KASIM SAYISI 

    Değerli Bilim İnsanları, Kasım Sayımız İçin Makalenizi Sisteme 01 Kasım Tarihine Kadar Yükleyebilirsiniz. 



    EYLÜL SAYISI 

    Değerli Bilim İnsanları, Eylül Sayımız Yayınlanmıştır.



Address :Göztepe Mah., Beykoz, Istanbul/TURKEY
Telephone :+90 537 579 28 78 (Turkey) Fax :+90 216 606 32 75
Email :journalssd@gmail.com

Web Yazılım & Programlama Han Yazılım Bilişim Hizmetleri