Quick Access


Bu Dergi DOI ve Crosscheck üyesidir


SİVAS’TA GELENEKSEL BOYNUZ İŞLEMECİLİĞİ, TARAK VE TAKI TASARIMLARI
(TRADITIONAL HORN PROCESSING, COMB AND JEWELRY DESIGNS IN SİVAS )

Author : Label    Label
Type :
Printing Year : 2021
Number : 27
Page : 67-83
    


Summary

Boynuz işlemeciliği, Sivas’ın yok olmaya yüz tutmuş geleneksel el sanatlarından birisidir. Sivas ve çevresinde yapılan kazılar kemik tarak ve eşyaların daha önce yaşamış birçok kültür tarafından kullanıldığını göstermektedir. İçeresinde bulunan keratinin insan derisi ile uyumundan dolayı tarihi süreçte daha çok tarak yapımında kullanılan boynuzdan günümüzde bıçak sapı, tespih, takı, mızrap, baş pare, eşik ve burgu gibi müzik aleti aksesuarları da işlenmektedir. Daha önceleri sığır, tosun, keçiboynuzu da kullanılırken günümüzde koç ve manda boynuzları işlenmektedir. Ham boynuz kurutularak içerisindeki öz denilen ilik kısmının düşmesi sağlanmakta, kurutulan parçalar kullanılacak büyüklüklerde kesilmektedir. Bu parçalar ilerde eğilmemesi için körüklenerek harlanan ateşte ısıtılıp baskılanarak ham madde haline getirilmektedir. Tarak yapımında boynuz sırayla iyeleme, törpüleme, dişlerin açılması, rendeye girmesi gibi işlemlerinden de geçirilmekte, son olarak parlatılıp kullanıma sunulmaktadır. Üretilen parçalar elde yapıldığı ve her boynuzun içinin parmak izi gibi bir birinden farklı olduğu için ölçüleri, renkleri ve desenleri birbirinden farklılık göstermektedir. Son zamanlarda Sivas’ta boynuz işçiliği ile uğraşan usta kalmadığı için tarak ve aksesuarlar yurt dışından getirtilmektedir. Bu ürünler üretim özelliklerinden dolayı ölçü ve büyüklük olarak birbirlerinin aynısıdır. Bu işe gönül veren ve asıl mesleği bıçakçılık olan Fatih Duran geleneksel boynuz işlemeciliğinin yöntem ve tekniklerini kendi kişisel gayretleri ve önceki ustaların çalışmaları takip ederek kendi atölyesinde uygulamaya başlamış, kendisini yetiştirerek bu sanatı yaşatmaya çalışmaktadır. Duran atölyesinde bıçak sapı, tarak yaparken başka bir sanatçı olan Hayati Ünsal da Duran’ın boynuzdan hazırladığı tarak ve takılara el işi süslemeler yaparak boynuz işlemeciliğini başka bir boyuta taşımaktadır. Çalışmamızda bu kişilerin çalışma yaptığı ortamlar ziyaret edilerek kullandıkları malzemeler, teknikler ve ürettikleri eserlerin tanıtımı yapılmış ve bilgiler verilmiştir. Çok zahmet ve emek gerektiren bu işçilik gönül verip öğrenecek ve gelecek nesillere aktaracak kişileri beklemektedir.



Keywords
Sivas, Geleneksel Sanat, Boynuz İşlemeciliği

Abstract

Horn embroidery is one of the traditional handicrafts of Sivas that is about to disappear. It shows that bone combs and items found in excavations in Sivas and its surroundings were used by many cultures that lived before. Due to the harmony of the keratin inside with the human skin, the horn, which was used mostly in the making of combs in the historical process, musical instrument accessories, knife handle, rosary, jewelry,  are processed. In the past, cattle, bull and carob were also used, but today ram and buffalo horns are processed. The raw horn is dried and the buttonhole part called the core is dropped, and the dried pieces are cut in sizes to be used. These parts are turned into raw materials by being heated and pressed in the fired fire so that they do not bend in the future. In comb making, the horn is sequentially treated, rasping, teeth opening, grating, and finally it is polished and put into use. Since the produced parts are made by hand and the inside of each horn is different from each other like fingerprints, their sizes, colors and patterns differ from each other. Since there are no masters working in antlers in Sivas recently, combs and accessories that are identical in size and size are brought from abroad due to their production features. Fatih Duran, whose main profession was knife making, started to apply the methods and techniques of traditional horn processing in his own workshop with following his personal efforts and the works of previous masters, and he tries to keep this art alive by educating himself. In Duran's workshop, while making knife handle and comb, another artist, Hayati Ünsal, takes horn embroidery to another dimension by making handcrafted ornaments to comb and jewelery made by Duran. In our study, the environments where these people work were visited and the materials, techniques and works they produced were introduced and information was given. This workmanship, which requires a lot of effort and effort, is waiting for people who will devote their hearts and will learn and pass it on to future generations.



Keywords

Advanced Search


Announcements


    EYLÜL SAYISI 

    Değerli Bilim İnsanları, Eylül Sayımız Yayınlanmıştır.



Address :Göztepe Mah., Beykoz, Istanbul/TURKEY
Telephone :+90 537 579 28 78 (Turkey) Fax :+90 216 606 32 75
Email :journalssd@gmail.com

Web Yazılım & Programlama Han Yazılım Bilişim Hizmetleri