Quick Access


Bu Dergi DOI ve Crosscheck üyesidir


NECATİ MERT’İN HİKÂYELERİNDE TOPLUMSAL DEĞİŞME VE MODERN YAŞAMIN ELEŞTİRİSİ
(SOCİAL CHANGE AND CRİTİCİSM OF MODERN LİFE İN NECATİ MERT'S STORİES )

Author : Özgür GEDİKLİ    
Type :
Printing Year : 2021
Number : 25
Page : 366-388
    


Summary

Toplumsal yapıda ve onu oluşturan aile, din, ahlak, ekonomi vb. unsurlarda görülen değişimlere toplumsal değişme denir. Her toplumda meydana gelen, yaşamın kısmi bir alanında olabileceği gibi tümünde de görülebilen değişimlerle kurumlarda farklı durumlara geçişler ya da farklılaşmalar görülür. Bunlar manevi yönü ağır basan aile, din vb.de dirençle karşılaşırken maddi yapılarda daha hızlıdır ve diğerlerindeki değişimleri tetikler, etkiler. Dayatmayla, hızlı, altyapısı yetersiz bir şeklide gerçekleşirse toplumsalbunalımlara neden olur. Türkiye’de Batı Avrupa’nın toplumsal ve fikirsel bileşimine erişilmesi gereken bir hedef olarak görülen Batılılaşma, Osmanlıda başlayıp Cumhuriyette yeni boyutlar kazanarak günümüze kadar süregelmiş beraberinde getirdiği modern hayatla sarsıcı, köklü toplumsal değişimlere ve dönüşümlere sebep olmuştur. Modernleşme, çağdaşlaşma, ilerleme, sanayileşme, gelişme vb. adlar altında dayatılan bu süreçte; toplumsal, siyasal, kültürel programlarla kurumlar hızla değişmeye başlamış; dönüşümler teknolojik gelişmelerle desteklenmiş ve hızlanmıştır. Böylece ekonomide, kentleşmede, ailede, dinde vb.de çatışmalı, çarpık, çelişkili bir hayat ortaya çıkmıştır. Bu değişimler ve beraberinde getirdiği sorunlar birçok sanatçı tarafından ele alınmıştır. Yaşadığı döneme tanıklık eden Necati Mert de buna kayıtsız kalmamış, Türkiye’nin yaşadığı değişimin son kırk yılına öykülerinde yer vermiştir. Sağlam gözlemlerine dayanan hikâyelerinde toplumun geçirdiği sarsıcı süreci ele almış, değişimin nelere mal olduğuna, Türk toplumunun neleri kaybettiğine dikkat çekerken modern hayatı ve getirdiklerini de eleştirmiştir. Geçmişten kopuş, yerel özelliklerin yok olması, sosyal çözülme, kentleşmenin getirdiği bireysellik ve yalnızlık, yok olan değerler ve gelenekler, aşınan insan ilişkileri, yozlaşma, modernleşen-küreselleşen-sekülerleşen günlük yaşamda din ve insanın trajedisi vb. başlıca işlediği konular olmuş, okuyucunun toplumdaki dönüşümlere tanıklık etmesini sağlamış bazen de toplumsal olayları analiz etmiştir. Bu çalışmada toplumsal değişim, modernite ve Türkiye’nin Batılaşma bağlamında modernleşmesi ve geçirdiği toplumsal değişimlerle ilgili bilgi verildikten sonra yazarın öykülerinde toplumsal değişimleri ele alışı ve modern hayat eleştirisi ekonomi-geçim, teknoloji-bilim, aile, kadın çocuk, kentleşme, din ve ahlak anlayışı çerçevesinde değerlendirilecektir.



Keywords
Necati Mert, Gelenek, Sosyal Yapı, Modern Hayat, Toplumsal Değişme

Abstract

The changes seen in the social structure and in the family, religion, morality, economic etc. elements that make up it are called social change. There are transitions to different situations or differentiation in institutions with the changes that occur in every society, can be seen in a partial area of life or in all of them. Changes is faster in material structures while faces resistance in religion, family etc. and change brings changes. Changes causes social depressions ıf it happens quickly and with insufficient infrastructure. Westernization has continued in the Republic began in the Ottoman Empire in Turkey, has caused traumatic, radical social changes and transformations with the modern life. Thus a conflicted, distorted and contradictory life has emerged in economy, urbanization, family, religion etc. These changes and their problems have been handled by many artists. Necati Mert also told the Turkey experienced the change that which took place in the history of the last forty years in his stories. He has dealt with the break from the past, the destruction of local characteristics, social dissolution, individuality and loneliness brought about by urbanization, vanishing values and traditions, degenerate human relations, degeneration, religion and human tragedy in modernizing-globalizing-secularizing daily life in his stories. He enabled the reader to witness the transformations in society and sometimes he analyzed social events. In this study, the author's approach to social changes in his stories and his critique of modern life will be evaluated within the framework of the understanding of economy-livelihood, technology-science, family, woman and child, urbanization, religion and morality.



Keywords
Necati Mert, Tradition, Social Structure, Modern Life, Social Change

Advanced Search


Announcements


    MAYIS SAYISI 

    Sayın Hocam, Mayıs sayımız yayınlanmıştır. 



    TEMMUZ SAYISI 

    Sayın Hocam, Temmuz sayısı için makalenizi sistemimize yükleyebilirsiniz.



Address :Göztepe Mah., Beykoz, Istanbul/TURKEY
Telephone :+90 537 579 28 78 (Turkey) Fax :+90 216 606 32 75
Email :journalssd@gmail.com

Web Yazılım & Programlama Han Yazılım Bilişim Hizmetleri